TÜRKİSTAN’DAN TÜRKİYE’YE · XI–XIII. YÜZYILLAR
Haçlı saldırılarının sonuçları
Haçlı saldırıları Avrupa, Anadolu ve İslam dünyasını siyasi, ekonomik ve kültürel yönden etkiledi. Bilgi ve kültür aktarımı bu seferlerle sınırlı kalmadı; Endülüs ve Sicilya gibi başka temas yolları da etkili oldu.
Siyasi sonuçlar
- Çok sayıda senyör ve şövalye öldü; feodal yapı zayıflarken merkezî krallıklar güçlendi.
- Türklerin batıya ilerleyişi bir süre durdu. Doğu Roma, Anadolu’nun batısında bazı yerleri geçici olarak geri aldı; Miryokefalon’dan sonra Anadolu’yu bütünüyle geri alma umudu söndü.
- İslam dünyası yıprandı; bu yıpranma Moğol saldırıları karşısında yaşanan güç kaybına da yansıdı.
Ekonomik sonuçlar
- Doğu ile Batı arasındaki ticaret canlandı; Marsilya, Cenova ve Venedik gibi Akdeniz limanları önem kazandı.
- Sefer masrafları için kralların ve papalığın İtalyan bankerlerden borç alması bankacılığı geliştirdi.
- Anadolu, Suriye ve Filistin ekonomik zarar gördü. Şehirli tüccar kesim zenginleşip soylular yanında daha görünür hâle geldi.
Kültürel sonuçlar ve ölçülü yorum
Avrupalılar kâğıt, barut ve pusula gibi araçlarla; İslam dünyasındaki matematik, tıp ve felsefe birikimiyle tanıştı. Harezmî’nin cebir eserleri ve sıfırı içeren sayı sistemi Avrupa’ya aktarıldı; Bizans eserleri de Avrupa’ya götürüldü.
Bilgi aktarımı yalnız Haçlı saldırılarıyla gerçekleşmedi; Endülüs ve Sicilya da temas yolları arasındaydı. Bu nedenle Rönesans’a uzanan kültürel değişim tek bir seferin sonucu sayılamaz.
Bu bölümden aklında kalsın
- Siyasi sonuçlar: feodalitenin zayıflaması ve merkezî krallıkların güçlenmesi.
- Ekonomik sonuçlar: ticaret, limanlar, bankacılık ve şehirli tüccar kesimin güçlenmesi.
- Kültürel aktarım, Haçlı saldırılarının yanı sıra Endülüs ve Sicilya gibi farklı temas yollarıyla gerçekleşti.