14

TÜRKİSTAN’DAN TÜRKİYE’YE · 1243

Kösedağ Savaşı

Kösedağ yenilgisi Türkiye Selçuklu Devleti’ni hemen yıkmadı; ancak Anadolu’da uzun süreli Moğol hâkimiyetinin önünü açtı ve İkinci Beylikler Dönemi’ne zemin hazırladı.

Anadolu fiziki tabanında Sivas yakınındaki Kösedağ çevresini işaretleyen harita; tarihî devlet sınırları gösterilmez.
Harita 1.11. Kösedağ Savaşı öncesinde AnadoluDönem: 1243Dikkat: Savaş Sivas yakınlarında yapıldı. İşaret yaklaşık yeri gösterir; Anadolu Selçuklu veya komşu devlet sınırlarını göstermez.Dar ekranda yatay kaydırın; tam boy vektörü aşağıdaki bağlantıdan açın.Vektör haritayı büyüt ↗

Devletin zayıflaması

Moğol saldırılarından önce yaşanan Baba İshak Ayaklanması güçlükle bastırıldı ve Türkiye Selçuklu Devleti’nin zayıflığını ortaya koydu. Bu durum Moğolları cesaretlendirdi; Baycu Noyan komutasındaki ordu Anadolu’ya saldırdı.

1243’te Kösedağ

Türkiye Selçuklu ordusu ile Moğol ordusu 1243’te Sivas yakınındaki Kösedağ’da karşılaştı. Moğollar sahte ricat taktiğiyle Selçuklu öncü birliklerini pusuya düşürerek savaşı kazandı.

Moğol hâkimiyeti ve yeni beylikler

  • Türkiye Selçuklu Devleti hemen ortadan kalkmadı.
  • Anadolu, 1243–1308 arasında yaklaşık 65 yıl Moğol hâkimiyetinden kurtulamadı.
  • Anadolu’da İkinci Beylikler Dönemi başladı.

XI–XII. yüzyıllarda Haçlı tehlikesiyle uğraşan Türkiye Selçukluları, XIII. yüzyılda Moğol tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.

Bu bölümden aklında kalsın

  • Kösedağ 1243’te Sivas yakınlarında yapıldı; Moğollar sahte ricat uyguladı.
  • Türkiye Selçuklu Devleti hemen yıkılmadı, fakat Moğol hâkimiyetine girdi.
  • Kösedağ Savaşı’ndan sonra İkinci Beylikler Dönemi başladı.